Een bittere pil?

De vergrijzing in Nederland kent zeer wonderlijke consequenties. Ik scan natuurlijk al het nieuws dat direct of zijdelings met ouder-worden en oud-zijn te maken heeft. Een bericht waar ik even over na moest denken trof ik vorige week aan en natuurlijk maak ik u graag deelgenoot. Overigens zonder u onnodige zorgen aan te praten. Het RIVM heeft nadrukkelijk laten weten, zo vermeldde het bericht, dat er geen reden is voor ongerustheid. Waar gaat het allemaal om? Ons Nederlands drinkwater (let wel – van topkwaliteit – het beste van de wereld) wordt in toenemende mate vervuild door medicijngebruik.

Wat is er aan de hand? De groep ouderen in Nederland neemt toe. Daarmee ook het aantal mensen dat medicatie gebruikt. Reststoffen van deze medicatie worden door onze ouderen (en natuurlijk af en toe ook door onszelf) massaal uitgeplast en komen zo in onze riolering terecht. En daardoor ook in ons oppervlakte water. Dit gegeven vormt, samen met de klimaatverandering een probleem. Want hoewel deze zomer niet illustratief is, worden er steeds vaker perioden van droogte gesignaleerd en voor de toekomst voorspeld. Deze droge perioden zorgen voor minder oppervlakte water, minder water in onze rivieren – en dus een hogere concentratie medicatie in het water dat er nog wel is.

Er is al een leuke cocktail  geconstateerd van zo’n 200 medicijnen in ons oppervlaktewater waaronder pijnstillers, middelen tegen hart-en vaatziekten en antibiotica. Nu.nl heeft het nieuws veel eerder opgepikt dan ik en citeert in januari van dit jaar al een artikel uit het Tijdschrift voor Geneeskunde: “Wat mensen ongemerkt binnenkrijgen via drinkwater is ongeveer 1000 keer minder dan wat patiënten bewust innemen bij het slikken van medicijnen. De langetermijneffecten van blootstelling aan zulke lage concentraties geneesmiddelen of aan mengsels van zulke middelen, is echter onbekend”. En ook dieren dragen bij aan de vervuiling van het water  - via de mest die zij op het land achterlaten. Rioolzuiveringsinstallaties zijn niet in staat om alle resten van medicatie uit het water te zuiveren, zij blijven steken op zo’n 65%. En dus wordt ons oppervlaktewater niet geheel ‘medicijn vrij’ opgeleverd. Natuurlijk gaat het om geringe hoeveelheden en is er geen reden voor ongerustheid, zo wordt benadrukt door deskundigen. Toch wordt er niet ontkend dat toenemende vergrijzing en klimaatverandering er voor kunnen zorgen dat de kwaliteit van ons drinkwater onder druk komt te staan. Jaarlijks komt er ruim 11 ton geneesmiddel in het oppervlakte water (let wel, dus niet in ons drinkwater – dat is zo’n 35%....). Betere zuiveringsinstallaties zijn mogelijk, maar zouden de kosten van de zuivering twee keer zo duur maken. Ziekenhuis-water apart opvangen is niet de oplossing van het probleem; slechts 20 procent van het vervuilde water komt uit een ziekenhuis. De rest komt gewoon uit de woonwijken waar u en ik, onze ouders en oma’s wonen. Er is een plan opgesteld om er voor te zorgen dat de medicijnresten in het water sterk worden verminderd ‘door de hele keten aan te pakken’; industrie, ziekenhuizen, artsen, apothekers. En ik neem aan ook patiënten..… even iets om bij stil te staan, toch?